An jede Weächrand on op jedes Feld waaße Bränietele. Dat Onkruut es bald net te bändije, wenn et bei dich en deä Jaard erutkömmt. Wenn man dat uuttrecke well, hät man et bääß ene Heärsch an, denn dii schüen jezackte Blättches on dii Stengele habbe kleene Bränhaare, dii janz fies pitsche könne. Deä Nam „Onkruut“ hät dii Bränietel eijentlich net verdennt. Et jehüert be deä Heilkräuter on es doamet en nötzliche Plant. Dii erschte jonge Blättches en’t Fröhjoar hant völl Vitamine on Spurenelemente, wie liser on Vitamin C. Dii Bläer kann man wie Spinat jeret maake on eate. Dii solle […]
Spielmannszoch
Als ich noch kleen woar, noch net en deä Schuel, fuhr min Motter möt os Kenger e paar moal no err Jeburtsdörp, noa Küeckhoave. Doa woar dann Servatiuskermes. Dat kann ich bis hüüt net verjäete. Min Onkels on Cousengs woare all en ene Spielmannszoch on deä Tambourmajor woar von min Cousine ere Mann deä Broer. Deä hat et mich anjedoan, wie deä sine Kuus schwenkte on alle Mann no si Kommando los legte, woar för mich jet Schüenes. Morjens om fief Uhr, später och jet later, troafe sich die Spiellüüt be Tante Bärb henger et Huus, dann woar ich all […]
Mi ersch Rädche
Mi ersch Rädche kreech ich als Jeschängk von Papa on Oma on Opa, als ich sääs Joar wurt on en deä Schuel komme sollte. On weil Poasche on mine Jeburtstag en dieselbe Tiit fiel, wor dat een Duen. Am Karvriedesmorjens, als Mama jenooch möt diä Kleene te duen hat, trock Papa mich Schoon on et Jäckske aan. He noam mich be deä Hangk on jing möt mich an däe Baandamm vorbei, dur deä Eekelebosch an dat Jätske noa de jruete Brockstroat. He hot eene Bekännde von öm e Fahrradlager. An kleene Rädches woar net vüel doa för uttesööke, ävver dat […]
Deä Weerhaan
Wenn man över et Fäld en e Dörp erenn kömp, süüt man all von wieem deä Kerketurel. En deä Statt sennt off deä Hüüser so huech, dat se em verberje. Eene Kerketurel hädd boave op deä Spetz e Krüzz on doa drop eene Weerhaan, wenn et en katholische Kerk es – be deä Evangellische fällt dea. Deä Weerhaan sett op e Kureljelengk, damöt deä Wengk em noa alle Richtunge driene kann. Hea zeicht emmer en dii Richtung, woa deä Wengk herkömp. Dii Lüü wiete dann, off Ost- oder Westwengk blost on könne sich dann donoa richte. Dii Buure wiete dann, […]
Die Poppestuev
Anfangs von deä Kreech kriej ich von et Kreskengk en Poppestuev. Ich hon mich ärech jefreut on mich maar jewongert, wo min Mutter dat gruete Deel en os kleene Wuenung versteckt hade kues, denn on et Kreskengk woll ich net so reit miir jlööve. Dii Poppestuev hodd veer Tsemere, oave e Bad on et Schloaptsemer. Dat Baadetsemer hod en richtije Baadewonn op veer Been. On dat Klo hod ene Spöölkaas möt en Kett dron, dat hode wer to Huus net. Os Plumsklo woar en ene kalde Onbau on baade dinge wörr en deä Küek en een Zinkbutt. Dii Schloapkamer woar […]
Kleen Kenger
So lang ich denke kann, hot ich emmer kleen Kenger öm mich eröm: Te Huus woare wörr sieve, denn twee woare noch jeboare, als mine Vatter noa deä Kreech ut deä Jefangenschaft noa Huus koam. Ich woar ut en ärch kengerrieke Jeäjend, on off woare alle jruete Söstere möt örre kleen Jeschwister op deä Stroat. Et wurd völl jemullt, on alles holp net, wörr leete vör arm Uesel emmer dii „kleene“ vör deä hongert mötduen. Janz ärch stolz woare wörr, wenn en Familich so riek woar, dat se ene Kengerwarel hot, on ene von os jruete dat Keng doa buute […]
Hervsbläer
No es deä Suemer vorbe, on üverall schmiete deä Bööm on Strüük err Loof av. Dii Velder send afjerümt, on dii Stopple manchmol all ongerjeplücht worde. Ävver bevür et richtich Wenkter wörd, hant wörr noch e paar schüene, joldene Oktoberdaach.Dann löiten dii Bläer, dii noch fess op deä Bööm sette, öm deä Wett en rue, gäele, orang on brune Klüere. Dat kömp doher, dat dii Bööm langsam dii Saftproduktiun enstelle, on dat Chlorophyl, deä jröne Färvstoff, dii Bläer net mier versorjd, en dann komme dii rue Färvtüen dur. Et schüenste Ruet hät russische Wiin an deä Muure. Dii Bleär von […]
De Klompe
Holz schnie – alde Wiehe,Klompe maake – dat se kraake.Modder, ich han keen Schon.Treck dich dii Sonndachsklompe an,dii send henge on vüre to. So song man fröher all ens kleen Kenger en deä Schloap, als hee an deä Niederrhein en och en Holland noch allenengs Klompe jedraare wuerte. Klompe droch deä Buur op et Veld, on de kenger en deä Schuel, dii Maad en deä Stall, en deä Werker noa de Fabrik. Sojar deä Sötelsche Weäver op deä Weberbrunnen hät Klompe an de Fööt. En dii Klompe jehüerde selvsjestrickte Schopswollsocke, dann blieve dii Fööt wärm. Os Modder meek os ut […]
Et Hellijehüske
He en et Rheinland stond üverall an et Eng von et Dörp oder von deä Sektiune Krüzzer on Hellijehüskes. Dii Krüzzer stont doa, wo deä Weäch sich delt an et widder jeht noa et nächste Dörp. Dii send meestens Erinnerunge an en Mission, an e gruet Onjlöck, an deä Pest oder e Onweär on, net to verjeäte, als Kriegerdenkmale. Männije Buer hat op si Jrongkstöck e Privat-Hellijehüske gesatt als Dank för en Errettung ut gruete Nuet oder, weil heä endlich ene Suen gekreje hot. En deä Hellijehüskes es meest en Moddergoddesfigur oder e Mosaik of e Beld met deä Namenspatruen. […]
Di Leävensmedelkaart
En deä Kreechstiet on och dii Joare donoa woar alles rationiert. Et joav vör alles Marke on Bezugsschiene. Dii Leävensmedelkaarte rejelte jenau, wat man jelle koas, wievüel Bruet, Melk, Vleesch, Botter of angere Denge eenem tostung, wenn deä Lade, wo man dii Karte engetraare hat, dat Zeug mar doa haad. Wörr leete en mierere Jeschäfte deä Stempel op dii Kaart sette. Dann weässelde wör os av, om en deä Schlang te stoan. Os jruete Familich hot no ens vüel Kaarte. Wörr hodde Kleinkinder-, Kinder-, Heranwachsende- on Erwachsenenkaarte. All wurde ongerschedlich bedeit, je noar Alder. Kleen Kenger on Jugendliche hodde op […]